SRC 3 belgesi nedir?
SRC 3, uluslararası eşya ve kargo taşımacılığı yapan sürücüler için düzenlenen mesleki yeterlilik belgesidir. Türkiye'den yurt dışına ya da yurt dışından Türkiye'ye yük taşıyan tır, çekici ve kamyon şoförleri bu belgeyle çalışır.
SRC 3'ün kapsamı SRC 4'ü de içerir. Yani SRC 3 sahibi bir sürücü, ayrı bir belge almadan yurt içinde de ticari yük taşıyabilir. Uluslararası nakliye sektöründe iş arayan şoförler için SRC 3, özgeçmişteki en önemli satırlardan biridir.
Kimler SRC 3 almalı?
- Uluslararası nakliye firmalarında çalışan veya çalışmak isteyen tır şoförleri
- Kendi çekicisiyle uluslararası taşımacılık yapmak isteyen sürücüler
- Yurt içinde SRC 4 ile çalışıp yurt dışı seferlere geçmek isteyen şoförler
- Karadeniz limanları ve sınır kapıları üzerinden transit taşımacılık yapan sürücüler
Eğitimde öne çıkan konular
Uluslararası yük taşımacılığı, yurt içine göre daha fazla belge, kural ve sorumluluk gerektirir. Bakanlık onaylı program çerçevesinde işlenen başlıca konular:
- Uluslararası taşımacılık mevzuatı: Taşıma belgeleri, gümrük süreçlerinin genel işleyişi, transit geçişler
- Sürüş ve dinlenme süreleri: Takograf kullanımı, uluslararası kurallar ve denetimler
- Yük güvenliği: Yükleme, istifleme, sabitleme ve aks ağırlıkları
- Araç tekniği: Çekici-dorse bağlantısı, fren ve retarder sistemleri, günlük kontroller
- Ekonomik ve güvenli sürüş: Uzun yolda yakıt verimliliği, zorlu hava ve dağ yollarında sürüş
- Sağlık ve güvenlik: Yorgunluk, beslenme, ergonomi, ilk yardım bilinci ve kaza anında yapılacaklar
- Kişisel güvenlik: Park alanı seçimi, yük ve araç hırsızlığına karşı önlemler
Kayıt şartları
- T.C. kimlik kartı
- Kullanılacak araca uygun sürücü belgesi (çekici için CE, kamyon için C sınıfı)
- Öğrenim belgesi / diploma
- Biyometrik fotoğraf (son 6 ay)
- Adli sicil kaydı
SRC 3 sınavı
Sınav, MEB e-sınav merkezinde elektronik olarak yapılır: 40 soru, 45 dakika, 60 puan ve üzeri başarılı. Yanlış cevaplar puandan düşülmez ve uygulama sınavı bulunmaz. Başarısız olan kursiyerin 7 sınav hakkı daha vardır.
Tehlikeli madde taşıyacaklar için not
Akaryakıt, kimyasal, gaz gibi tehlikeli maddeleri taşıyacak sürücülerin SRC 3 veya SRC 4'ün yanı sıra SRC 5 (ADR) belgesi de alması gerekir. SRC 5 eğitimi ayrı bir süreçtir ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütülür.
Uzun yol sürücülerinden işverenler ve denetimlerde geçerli bir psikoteknik raporu istenir; raporunuzun süresini takip etmeyi unutmayın.
Sık Sorulan Sorular
SRC 3 ile yurt içinde yük taşıyabilir miyim?
Evet. SRC 3, SRC 4'ün kapsamını da içerir. Ayrıca SRC 4 almanıza gerek yoktur.
SRC 4 belgem var, SRC 3 için baştan kursa mı gitmem gerekiyor?
Hayır. SRC 4 sahipleri fark eğitimi alarak SRC 3'e geçebilir. Fark eğitimi, tam programa göre çok daha kısadır.
SRC 3 ile yolcu taşıyabilir miyim?
Hayır. Yolcu taşımacılığı için SRC 1 veya SRC 2 gerekir.
Uluslararası şoförlük için SRC 3 dışında ne gerekir?
Uygun ehliyet sınıfı, geçerli pasaport ve gidilecek ülkeye göre vize, takograf kartı ve işverenin talep ettiği diğer belgeler gerekir. Psikoteknik raporu da ticari sürücülükte aranan belgeler arasındadır.